هنر هفتم با بیش از 120 سال سابقه اگر چه در میان دیگر هنرها بسیار جوان است، اما درباره‌ی بازیگری در سینما کتاب‌های پرشماری به چاپ رسیده و مقالات زیادی در دسترس است؛ اما این منابع تنها گوشه‌ای از این مقوله‌ی فراگیر و البته دشوار را مورد بررسی قرار داده است.

برخی از این کتاب‌ها از تکنیک‌های بازیگری در سینما سخن به میان آورده‌اند، در صورتی که بسیاری از آنها تاریخ ماقبل سینما و تاثیر تئاتر در سینما را فراموش کرده‌اند و یا حداقل تنها اشاراتی به آنها داشته‌اند.

تکنیک‌های بازیگری در سینما بدون شک از بازیگری در تئاتر برگرفته شده است. حال می‌خواهیم تعریفی جامع از بازیگری و بازیگر ارائه دهیم.

ساخت تیزر تبلیغاتی با بازیگر یا بدون بازیگر چقدر هزینه دارد؟

بازیگری فرآیندی است علمی و عملی که در آن با توجه به میزان استعداد و توانایی، تلاش می‌شود مفاهیم زندگی به مخاطب ابلاغ شود. در ابتدای این مطلب نیاز داریم تا تعریفی از بازیگر نیز ارائه دهیم: بازیگر شخصی است که تکنیک و احساس را مطابق با متدها و روش‌های تعریف شده‌ی دنیا درمی‌آمیزد و تلاش می‌کند تا برداشت درستی از نقش و مشخصات آن داشته باشد تا به صورت باورپذیر آن را ابلاغ نماید. این می تواند در فیلم و سریال باشد و یا در فیلم های تبلیغاتی و یا تیزر تبلیغاتی.

ویدئو: آموزش ۸ تکنیک فوق‌العاده برای عکاسی و فیلمبرداری در ۱۰۳ ثانیه

کانال YouTube حسام بختیارزاده | صفحه اینستاگرام حسام بختیارزاده

از دست ندهید: همه چیز درمورد عمق‌ میدان در فیلمبرداری و عکاسی + فیلم

هر انسانی در هر کجای جهان اگر در نقش مناسب قرار داده شود، یک شخصیت سینمایی خلق خواهد کرد. ویدئوها و تیزرهای تبلیغاتی اینستاگرام را برای مثال ببینید. برخی نابازیگران به واسطه تعداد زیاد دنبال‌کنندگان نقش‌هایی را ایفا می‌کنند که تنها سفارش دهنده آگهی آن را باور می کند. اما در سینما اوضاع به گونه دیگری است. در سینما سبک‌های گوناگونی برای بازیگری تعریف شده است؛ سبک‌هایی که بر اساس گونه و نیروی جاذبه‌ای که بر روح بینندگان اعمال می‌کند دسته‌بندی می‌شوند. می‌توان طبقه‌بندی سبک‌های بازیگری را به دو بخش عمده تقسیم کنیم: بازیگر شخصیت، بازیگر تیپ. این تقسیم‌بندی‌ کمک می‌کند تا ما طبیعت زیبایی‌شناسانه هنر فیلم را بهتر درک کنیم.

بازیگر شخصیت:

بازیگری است که می‌کوشد شخصیتی خلق کند و آن شخصیت آمیزه‌ای است از روان خود و روح شخصیت نوشته شده. مهارت این سبک بازیگری در این است که از این دو، شخصیتی کامل، طبیعی و بر اساس واقعیت‌های هستی بیافریند. تماشاگر که مدت‌ها بازیگر را در قالب نقش‌های دیگر دیده به سرعت نقش‌های پیشین او را فراموش کرده و به تصویر جدید واکنش نشان می‌دهد. بازیگر شخصیت متحول می شود، متاثر از محیط و باورپذیر است. وی شخصیتی دوگانه را معرفی می کند که حاصل ذهنی چندلایه است و این دو یا چندگانگی شیفتگی تماشاگر را به همراه دارد. دیگر چنان اهمیتی ندارد که افرادی نظیر داستین هافمن، رابرت دنیرو، آل پاچینو و… بازیگران خوش‌تیپ و خوش‌چهره‌ای هستند یا نه. آنها به سبب جذابیتی که ایجاد می کنند و شخصیت‌هایی که خلق می‌کنند مورد توجه و علاقه‌ی ما قرار می‌گیرند.

ساخت تیزر برای اینستاگرام

بازیگر تیپ:

دومین گونه‌ی بازیگران سینما به خاطر نیازهای جسمانی فیلم و وزن زیبایی‌شناسانه‌ی شخصیت‌های مورد نیاز آن پدید می آید. همانگونه که یک نقاش از طریق فرم، ترکیب‌بندی، رنگ و بافت واکنش بیننده را برمی‌انگیزد، حضور فیزیکی بازیگر نیز به همین نحو عمل می کند. این حالت ویژه ترکیبی از هوش، قیافه‌ی ظاهری و آسیب‌پذیری است. دوربین شروع به ضبط این حالات دارد چه بازیگر آگاه باشد چه نباشد. چهره، رفتارها و حال خاص هر کس در سینما می‌تواند یک زندگی جدا از زندگی فرد یا بازیگر را پدید آورد. لباس، دکور، گریم و شرایط تغییر می‌کند ولی شخصیت و واکنش های او به لحاظ عمق و پیچیدگی به همان صورت باقی می‌مانند.

برخی از منتقدین می گویند این ستاره‌های بزرگ بازیگر نیستند. شاید “بازیگر تیپ” با ویژگی بازیگر یک تیپ معین یا یک نقش خاص ترقی کند و محدود شود. برای مثال جان وین و همفری بوگارت؛ دارای چنان بیان قدرتمندی در خصوصیات فردی یا فیزیکی هستند که تقریبا برای تماشاگر غیرممکن است که درگیر نقش‌های آنان نشود.

عبور از مرز میان بازیگری شخصیت و بازیگری تیپ نیازمند آن است که بازیگر نقشی را انتخاب کند که اجازه‌ی این عبور را به او بدهد. این عبور زمانی حاصل می شود که بازیگر نقش های متناسب با رفتارها و مکانیسم‌های شخص خود را پیدا کند.

بازیگری نوعی از موسیقی است و بازیگر نوازنده‌ی آن است. شناخت سبک‌ها و فضاهای نمایشی و داستانی مانند دستگاه‌ها ونت‌های موسیقی هستند. پس باید به خاطر داشت برای خلق یک اثر نباید بی‌پروا از اصول خارج شد.

بازیگری چیست و چرا اهمیت دارد؟

بازیگری به‌ظاهر ساده می‌آید؛ فردی نقش فرد دیگری را ایفا می‌کند. اما آیا این تنها حقیقت بازیگری چیست؟ واقعیت این است که بازیگری، هنری فراتر از تقلید است و از ابزارهای پیچیده‌ای بهره می‌برد که هر یک می‌توانند لایه‌ای از شخصیت، احساسات و داستان را به نمایش بگذارند. شاید بپرسید، چرا این هنر در سینما و تئاتر تا این حد ارزشمند است؟ زیرا بازیگری به‌مانند پلی میان واقعیت و تخیل، به ما کمک می‌کند تا زوایای ناپیدای زندگی را از دریچه‌ای تازه و جذاب مشاهده کنیم. با شناخت عمیق‌تر از این هنر و کشف ابعاد گوناگون آن، می‌توانیم درک کنیم که تعریف بازیگری از ابعاد فرهنگی و اجتماعی نیز برخوردار است.

تعریف بازیگری؛ تبدیل تخیل به واقعیت

بازیگری به عنوان یکی از هنرهای بنیادی، به معنای خلق و تجسم یک شخصیت به کمک مهارت‌های بازیگری، تکنیک‌ها و اصول بازیگری است. اگر بخواهیم در یک جمله بگوییم که بازیگر کیست، او کسی است که می‌تواند احساسات، انگیزه‌ها و رفتارهای شخصیت‌ها را به گونه‌ای زنده کند که بیننده به‌طور کامل با او هم‌ذات‌پنداری کند. استلا آدلر یکی از مربیان بزرگ بازیگری، بازیگری را «هنر زندگی بخشیدن به شخصیت‌ها» می‌نامد. از دیدگاه استانیسلاوسکی، یکی دیگر از استادان بزرگ این رشته، بازیگر باید نقش‌آفرینی را با حقیقت و صداقت همراه سازد تا به تماشاگران احساسی واقعی و زنده انتقال دهد.

در واقع، بازیگری به معنای ایفای یک نقش با تمامی پیچیدگی‌ها و احساسات مرتبط با آن است. این هنر از بازیگر می‌خواهد که شخصیت‌پرداز شود و با تجزیه‌وتحلیل شخصیت‌ها و نقش‌ها، هنرنمایی کند و شخصیت‌ها را به شکلی باورپذیر برای تماشاگر خلق کند.

هنر هفتم با بیش از 120 سال سابقه اگر چه در میان دیگر هنرها بسیار جوان است، اما به عنوان یکی از پرمخاطب‌ترین واحتمالا فراگیرترین هنرها شناخته می شود.

آشنایی با مفاهیم واصطلاحات مربوط به فیلم و سینما به تماشاگر کمک می‌کند که بیشتر با هنر هفتم آشنا شود. از این رو در این مقاله فهرستی از مفاهیم و اصلاحات پرکاربرد در سینما که به حوزه‌های مختلفی از جمله کارگردانی، فیلم‌برداری، صدابرداری و… تقسیم می‌شود جمع‌آوری شده و به صورت مختصر توضیحی در مورد آنها ارائه می‌گردد.

۱ – اتالوناژ:

اتالوناژ چیست؟ به اصلاح رنگ و نور فیلم، در مرحله‌ی پایانی تدوین می‌گویند که در آن نور و رنگِ تصاویر به گونه‌ای همسان اصلاح می‌شوند.

۲ – اسکوپ

فیلم پرده‌عریض سینمایی است و در هنگام نشان دادن در تلویزیون، به‌صورت تصویری با قاب سیاه در بالا و پایین دیده می‌شود.

۳ – آنونس

فیلم کوتاهی که برای تبلیغ و معرفی یک فیلم تهیه می‌شود

۴ – آیریس

آیریس یا دیافراگم، قطعه‌ای تعبیه‌شده در دوربین فیلمبرداری و عکاسی است که ساختمانی چون عنبیه‌ی چشم دارد و میزان نوردهی به نگاتیو را کنترل می‌کند.

۵ – ایستمن کالر

نوعی نسخه‌ی منفی فیلم رنگی است که پس از تکنی‌کالر و برای رفع نقایص آن ابداع شد. در تکنیک تکنی‌کالر به علت استفاده از سه نوار فیلم، دوربینی سنگین‌تر و بزرگتر از دوربینهای عادی قابل استفاده بود. همچنین سهولت کار و ارزانی و امکان چاپ در تمامی لابراتورهای چاپ رنگی از دیگر مزایای ایستمن کالر است.

۶ – اینسرت

تصویر کوتاهی که رابط دو تصویر دیگر است.

۷ – بازگشت به گذشته (فلش بک)

نمایش صحنه‌های اتفاق‌افتاده در گذشته که در حال حاضر نشان داده می‌شوند.

۸ – برداشت

به فیلم‌برداری از یک صحنه، برداشت می‌گویند که می‌تواند نمایی چندثانیه‌ای یا چنددقیقه‌ای باشد. برداشت ممکن است بارها تکرار شود.

۹ – برداشت طولانی

نمای طولانی یا سکانسی که بدون قطع در یک برداشت گرفته شود.

۱۰ – برداشت مجدد

فیلمبرداری مجدد از صحنه‌ای که مورد قبول کارگردان واقع نشده است. ممکن است بخاطر ایراد در بازی، گفتگو، نور، صدا و ورود غیرمنتظره‌ی افراد به کادر و یا هر ایراد غیرقابل‌پیش‌بینی دیگر، برداشت مجدد صورت گیرد.

۱۱ – برش (قطع یا کات)

قطع صحنه یا نما، اصطلاحی است تدوینی (مونتاژی) که با برش راشها در نهایت فیلم توسط مونتاژگر براساس دکوپاژ آماده می‌شود.

۱۲ – بک‌گراند

صداها، اجسام و مناظری را که درعمق تصویر دیده یا شنیده می‌شوند بک‌گراند می‌گویند.

۱۳ – بوم

میله‌ی قابل انعطافی است که میکروفون را بر سر آن نصب می‌کنند و برای صدابرداری به کار می‌رود. کاربرد آن نزدیک ساختن میکروفون به بازیگران در حال گفتگو یا منابع صدایی مختلف است.

۱۴ – پال

نوعی سیستم ضبط و پخش ویدیویی که اکنون در ایران استفاده می‌شود.

۱۵ – پاناویژن

نوعی روش فیلمبرداری برای نمایش بر روی پرده‌ی عریض است که بر روی فیلم نگاتیو 70 میلیمتری انجام می‌گردد. سپس این نگاتیو یا روی فیلم پوزیتیو 70 میلیمتری نمایش داده می‌شود یا از طریق عدسی آنامورفیک روی فیلم 35 میلیمتری چاپ می‌گردد. در نهایت فیلم 35 میلیمتری به وسیله عدسی دیگری منبسط و روی پرده نمایش تابانده می‌شود.

۱۶ – پرده‌عریض

پرده‌عریض به ابعاد تصویری گفته می‌شود که در مقایسه با استاندارد تصویر 35 میلیمتری که 33/1 به 1 است (اگر طول تصویر 33/1 متر باشد عرض آن 1 متر خواهد بود) دارای استاندارد آمریکایی یعنی 85/1 به 1 است.

۱۷ – پلان (نما)

از لحظه‌ی روشن شدن دوربین فیلم‌برداری تا لحظه‌ای که کارگردان کات می‌دهد، یک پلان شکل می‌گیرد. پلان گاهی در برداشتی بسیار بلند انجام می‌گیرد که به آن «سکانس پلان» گفته می‌شود. هر صحنه از یک یا چند پلان تشکیل شده است.

۱۸ – پن

حرکت دوربین بر محور ثابت به سمت راست وچپ، مانند آدمی که ثابت ایستاده و با گردش سر حول محور گردن، به سمت راست یا چپ نگاه می‌کند. این نگاه ممکن است نرم و آرام یا تند و سریع باشد.

۱۹ – پن شلاقی

چرخش سریع دوربین از نقطه‌ای به نقطه‌ی دیگر که در اثر آن تصویر ناواضحی از صحنه یا صحنه‌ها به چشم تماشاگر می‌آید. این تمهید معمولا برای نقطه‌گذاری در فیلمهای خاصی به کار می‌رود.

۲۰ – پوزیتیو

نسخه‌ی مثبت از فیلم، که در لابراتوار از روی نگاتیو (منفی) تهیه می‌شود و تصویر واقعی سوژه است.

۲۱ – تایتل

هر نوشته‌ای که روی تصویر می‌آید.

۲۲ – تیتراژ

قسمت ابتدا و انتهای برنامه که به معرفی برنامه و عوامل ساخت می‌پردازد.

۲۳ – تراولینگ

حرکت دوربین به جلو یا عقب صحنه بر روی ریل را تراولینگ می‌گویند.

۲۴- ژانر

دسته‌بندی فیلم‌ها بر اساس موضوع، سبک و فضای داستان. هر ژانر ویژگی‌های خاص خود را دارد، مانند ژانرهای کمدی، درام، اکشن، ترسناک، علمی‌تخیلی، و غیره. ژانرها برای مخاطب نوع و مضمون کلی فیلم را مشخص می‌کنند.

۲۵-دکوپاژ

مرحله‌ای که کارگردان صحنه‌ها را به نماهای مختلف تقسیم می‌کند و تعیین می‌کند که هر نما شامل چه زاویه‌ای از دوربین، چه نوع نورپردازی و چه حرکتی باشد. این مرحله نقشه‌ای دقیق برای فیلم‌برداری ارائه می‌دهد.

۲۶-میزانسن 

اصطلاحی فرانسوی که به چیدمان و ترتیب تمامی عناصر در صحنه، از جمله بازیگران، نورپردازی، دکور و حرکت‌های دوربین اشاره دارد. میزانسن در ایجاد حس و فضای خاص در فیلم بسیار تاثیرگذار است.

۲۷-کلوزآپ (نمای نزدیک)

نمایی که عمدتاً چهره بازیگر یا جزئیات مهمی را در کادر نزدیک به نمایش می‌گذارد تا احساسات و واکنش‌های شخصیت برجسته شوند.

۲۸-لانگ شات (نمای دور)

نمایی که صحنه و محیط پیرامون شخصیت‌ها را به طور کامل نشان می‌دهد و برای ارائه فضای کلی داستان و موقعیت مکانی به کار می‌رود.

۲۹-اکستریم کلوزآپ (نمای خیلی نزدیک)

نمای بسیار نزدیک که بر روی جزئیات خاص مانند چشم‌ها، لب‌ها یا دست‌ها تمرکز می‌کند تا تاثیری عمیق و دراماتیک به صحنه بدهد.

۳۰-لوکیشن

محل یا مکانی که فیلم‌برداری در آن انجام می‌شود. لوکیشن می‌تواند داخلی (مثلاً داخل یک خانه) یا خارجی (مثلاً خیابان یا طبیعت) باشد.

۳۱-فلاش فوروارد

نمایش صحنه‌ای از آینده در طول داستان فیلم برای ایجاد حس تعلیق یا اشاره به رویدادهای آتی. این تکنیک برای جذب مخاطب و ایجاد انتظار استفاده می‌شود.

۳۲-دیزالو

افکتی در تدوین که به آرامی تصویر یک نما محو می‌شود و تصویر نمای دیگر جایگزین آن می‌شود. این افکت برای نشان دادن تغییر زمان یا مکان استفاده می‌شود.

۳۳-فیداین

شروع تدریجی تصویر از تاریکی به روشنایی، به‌ویژه در آغاز صحنه. این افکت می‌تواند برای آغاز یک صحنه جدید و جلب توجه مخاطب استفاده شود.

۳۴-فیداوت

محو شدن تدریجی تصویر تا تاریکی، که معمولاً در پایان صحنه یا فیلم رخ می‌دهد و برای ایجاد پایان طبیعی یا تغییر صحنه استفاده می‌شود.

۳۵-تدوین

فرآیندی که در آن نماها به ترتیب منطقی کنار هم قرار می‌گیرند تا روایت داستان ساخته شود. تدوین به فیلم ریتم و انسجام می‌بخشد. برای آشنایی بیشتر با تدوین فیلم، می توانید مقاله مربوط به آن را در آنی بین بخوانید.

۳۶-تراولینگ درونی

حرکت دوربین به سمت موضوع با استفاده از دالی یا ریل که برای ایجاد حس نزدیک شدن به موضوع به کار می‌رود.

۳۷-دالی زوم

حرکتی که در آن دوربین با استفاده از دالی به جلو یا عقب حرکت می‌کند و همزمان لنز زوم می‌شود. این حرکت جلوه خاصی به صحنه می‌دهد و معمولاً برای ایجاد حس سرگیجه یا تغییرات احساسی استفاده می‌شود.

۳۸-نورپردازی

یکی از مهم‌ترین عناصر فیلم‌برداری است که شامل تنظیم نورها و زاویه‌های تابش آن‌ها می‌شود تا حس و فضای صحنه شکل گیرد.

۳۹-POV (نمای زاویه دید)

نمایی که از زاویه دید یکی از شخصیت‌ها فیلم‌برداری می‌شود و به مخاطب احساس می‌دهد که از دید شخصیت به صحنه نگاه می‌کند.

۴۰-سکانس پلان

یک سکانس که بدون قطع در یک برداشت طولانی فیلم‌برداری می‌شود. این تکنیک چالش‌برانگیز است و نیاز به هماهنگی کامل بین بازیگران و تیم فیلم‌برداری دارد.

۴۱-آرک نوری

نورپردازی خاصی که معمولاً در صحنه‌های بزرگ یا با نیاز به نور زیاد استفاده می‌شود و نوری سفید و قوی به صحنه می‌تاباند.

۴۲-پرده آبی یا سبز

پس‌زمینه‌ای که در هنگام فیلم‌برداری استفاده می‌شود و در مرحله پس‌تولید با تصاویر دیگر جایگزین می‌شود. این تکنیک برای ایجاد جلوه‌های ویژه یا تغییر مکان کاربرد دارد. از این تکنیک در ساخت تیزر تبلیغاتی نیز استفاده می شود.

۴۳-اکشن

دستور کارگردان برای شروع حرکت و بازی بازیگران و فیلم‌برداری. این واژه به عنوان ژانر نیز به کار می‌رود و به فیلم‌هایی اشاره دارد که شامل صحنه‌های پویای مبارزه و تعقیب هستند.

۴۴-اپیزود

بخشی از یک فیلم یا سریال چندقسمتی که دارای داستان مستقل یا متصل به قسمت‌های دیگر است.

۴۵-اسکوپ سینمایی

تصویری پرده‌عریض که در قالب‌های بزرگتر نمایش داده می‌شود و معمولاً برای فیلم‌های حماسی و تاریخی به کار می‌رود.

۴۶-تیلت

حرکت دوربین در محور عمودی به سمت بالا یا پایین. این حرکت برای برجسته کردن عظمت یا موقعیت صحنه و سوژه به کار می‌رود.

۴۷-آیریس این

باز شدن تدریجی دریچه‌ی دوربین به سمت بیرون که باعث می‌شود صحنه به‌آرامی دیده شود و برای معرفی صحنه استفاده می‌شود.

۴۸-بوم صدابرداری

میله‌ای که میکروفون روی آن نصب می‌شود و برای ضبط صدای بازیگران بدون ورود به کادر استفاده می‌شود.

۴۹-اینترکات

تکنیکی در تدوین که در آن بین دو یا چند صحنه مرتبط جابجا می‌شود و برای ایجاد تداوم زمانی یا ایجاد تعلیق استفاده می‌شود.

۵۰-سناریو

طرح کلی داستان و وقایع فیلم که به‌صورت خلاصه و بدون جزئیات فنی نگاشته شده است و برای تیم تولید به عنوان راهنما عمل می‌کند.

۵۱-مونتاژ

قرار دادن سریع و متوالی نماها برای ایجاد حس خاص یا نشان دادن گذر زمان، مانند مراحل آماده‌سازی یا پیشرفت در طول داستان.

۵۲-استوری بورد

تصویری پیش‌نمایش از صحنه‌های مهم فیلم که پیش از شروع فیلم‌برداری کشیده می‌شود و به کارگردان و تیم تولید کمک می‌کند جزئیات هر صحنه را قبل از فیلم‌برداری تجسم کنند.

۵۳-صداگذاری

افزودن صداهای محیط، موسیقی، و افکت‌های صوتی به فیلم که در مرحله پس‌تولید انجام می‌شود و به تقویت حس و فضای داستان کمک می‌کند.